Ang hirap sa informal lending na ito, parang linta kung sumipsip ng kita. Sa simula, akala mo makakatulong, pero sa huli, mas malaki pa ang interes kaysa sa kinikita ng tindahan mo. Kaya naman, imbes na makabili ka ng dagdag na paninda, napupunta lang ang pera mo sa pagbabayad ng interes.

Ang Pangarap at ang Maniningil

Dito na nagsisimula ang kalbaryo. Ang pangarap nating umasenso ay madalas nagiging panibagong kadena ng utang na hindi natapos. Ang hirap sa Pilipinas, ang puhunan ay parang pangarap—mahirap abutin kapag wala ka nang koneksyon sa itaas. Kung wala kang kakilala sa bangko o ahensya ng gobyerno na nagpapautang na may mababang interes, mapipilitan kang kumapit sa patalim. At ang patalim na yan? Ang five-six.

Isipin mo, araw-araw kang nagtatrabaho, pero para kanino? Para sa bumbay na naniningil tuwing hapon. Kaya naman, hindi na kataka-taka na marami ang nagtatago tuwing hapon, iniiwasan ang motor na humihinto sa tapat ng bahay.

Bakit Laging 'Five-Six' ang Bagsak?

Bakit nga ba kahit alam nating delikado, marami pa rin ang kumakapit sa five-six? Ang sagot ay simple: kawalan ng choice. Ang puhunan para sa sari-sari store ay madalas na hindi sapat, at ang mga pormal na paraan ng pag-utang ay napakahirap ma-access. Ang mga requirements ay napakarami, at kung wala kang koneksyon, asahan mong matagal bago maaprubahan ang loan mo, kung maaprubahan man.

Kaya naman, sa huli, ang five-six ang nagiging pinakamabilis at pinakamadaling paraan para makakuha ng puhunan. Kahit alam nating banta ito sa ating pangarap, wala tayong magawa kundi sumugal.

Paano Makawala sa Kadena?

Ang banta ng five-six ay hindi basta-basta mawawala. Pero maaari nating simulan ang pagbabago sa ating sarili. Subukan nating mag-ipon kahit paunti-unti, at humanap ng iba pang paraan para mapalago ang ating puhunan. Maaari rin tayong humingi ng tulong sa mga organisasyon o ahensya ng gobyerno na nag-aalok ng mga micro-finance loans na may mababang interes.

At higit sa lahat, huwag nating kalimutang magtulungan. Ang pag-asenso ay hindi lang para sa isa, kundi para sa ating lahat. Kaya naman, imbes na maghilahan pababa, magtulungan tayong umangat.