Ang realidad ng Hustisya sa Pilipinas ay madalas na masalimuot, lalo na para sa mga ordinaryong mamamayan. Habang ang Saligang Batas ay nangangako ng pantay na karapatan, ang praktikal na aplikasyon nito ay tila nagbabago depende sa antas ng pamumuhay. Ang kakulangan sa sapat na legal aid para sa mga mahihirap, ang matagal na proseso sa korte, at ang impluwensya ng padrino system ay ilan lamang sa mga rason kung bakit marami ang nawawalan ng tiwala sa sistema.

Teka, may entrance fee ba ang katarungan?

Isipin mo na lang, paano ka makakakuha ng magaling na abogado kung ang pambili mo lang ng bigas ay halos kulang pa? 😟 Samantalang 'yung mga nasa pwesto o sikat na tao, isang tawag lang, andyan agad ang elite legal team. Ang gastos sa pag-usad ng kaso, mula sa acceptance fee hanggang sa iba pang legal requirements, ay nagsisilbing malaking hadlang para sa katarungan sa bansa para sa mas nakararami. Kaya 'yung iba, mas pipiliin na lang manahimik o makipag-settle, kahit dehado, kaysa maubos ang oras at pera sa mahabang laban sa korte.

Ang 'Connections' at ang Magic of Fast-Tracking

Hindi lang pera ang nagpapatakbo sa VIP lounge; malaking bagay rin ang 'connections'. Sa ating kultura, ang padrino system ay buhay na buhay pa rin. Pag may kakilala ka sa loob, mas mabilis na ma-process ang papel mo, mas madaling makakuha ng appointment, at kung minsan, mas paborableng desisyon ang nakukuha. Ito ang dahilan kung bakit tila may VIP treatment justice system para sa mga 'well-connected'. Samantalang ang ordinaryong tao, dadaan sa butas ng karayom para lang mapansin ang kanilang reklamo.

Bakit nga ba tayo natatabunan sa pila?

Pag ordinaryong Pilipino ka, handa ka dapat sa mahabang paghihintay. Ang mga kaso ay natatambak sa mga korte na kulang sa personnel at resources. Ang resulta? Taon ang binibilang bago makamit ang resolusyon. Ang problema sa hustisya ay hindi lang tungkol sa korapsyon, kundi sa systemic inefficiency na rin. Nakakapanghina ng loob na makita na ang maliliit na krimen ay mabilis na napaparusahan, habang ang mga malalaking kaso ng katiwalian ay tila natutulog o naglalaho na lang sa ere.

Sa huli, kailangan nating aminin na may malaking crack sa ating justice system. Pero hindi ibig sabihin nito na tatanggapin na lang natin ang VIP lounge culture na 'to. Habang hinihintay natin 'yung himala, siguro pwede rin nating simulan ang pagbabago sa maliliit na paraan. 😂 Kasi kung puro tawa na lang tayo, baka pati tawa natin ay may cover charge na rin balang araw. #BatangYagit