Tinatawag nila itong "Slambook."

Ako si Macky, third-year high school student sa Section 3. Hindi ako yung tipo ng lalaking sikat. Wala akong posisyon sa Student Council, hindi ako varsity player ng basketball na tinitilian ng mga babae sa gym, at lalong hindi ako kasali sa dance troupe na palaging may special number tuwing Buwan ng Wika. Ako yung estudyanteng sakto lang. Sakto lang ang grades (pumasa dahil sa awa at extra credit sa pagbubuhat ng paso), sakto lang ang mukha (pwede na daw sa dilim, sabi ng nanay ko), at sakto lang ang pwesto sa classroom—sa likod, malapit sa basurahan at sa bintanang laging pinapasok ng araw kapag alas-tres na ng hapon.

Ang classroom namin, kung ide-describe ko, ay isang pugad ng iba't ibang uri ng species. May mga nerds na nasa unahan, nakikinig kahit wala namang sinasabi yung teacher. May mga "feeling gangstas" sa likod na ginagawang beatbox ang mga armchairs na punong-puno ng vandal na "Bogs was here 2005". At mayroon ding mga babaeng tuwing breaktime ay walang ginawa kundi magsuklay, magpulbos ng Johnson’s Baby Powder hanggang magmukhang espasol, at magtsismisan.

Pero sa gitna ng magulong ecosystem na ito, may isang nag-iisang nilalang na nagbibigay ng kulay sa madilim at amoy-pawis kong buhay high school. Si Clarisse.

Si Clarisse ang epitome ng "crush ng bayan" pero in a low-key way. Hindi siya yung maingay. Tahimik lang siya sa second row, laging plantsado ang uniform, at may buhok na amoy Sunsilk pink kahit umuulan pa ng pawis sa PE class namin. Pero ang pinakakilalang trademark ni Clarisse? Ang kanyang pencil case na punong-puno ng iba't ibang kulay ng Pilot G-Tec-C4.

Kung hindi mo alam kung ano ang G-Tec, malamang hindi ka nag-aral noong early 2000s. Sa panahon namin, ang G-Tec ay hindi lang basta ballpen; isa itong status symbol. Kapag may G-Tec ka, ibig sabihin mayaman ka o kaya mahal na mahal ka ng magulang mo. Ang dulo nito ay sobrang nipis (0.3 o 0.4), na kapag bumagsak sa sahig nang patayo, tapos ang maliligayang araw mo. Magkakaroon ng blood clot yung tinta at hindi na 'yun susulat kahit anong dila o kuskos ang gawin mo sa sapatos mo. Si Clarisse, may pitong kulay ng G-Tec. Ganyan siya ka-elite sa paningin ko.

At ako? Isang hamak na gumagamit ng Panda ballpen na minsan kailangan mo pang tustahin ng lighter yung dulo para lang gumana.

Araw-araw, ang routine ko ay pumasok, umupo sa likod, at titigan ang likod ng ulo ni Clarisse. Hanggang doon lang. Hanggang sa isang araw, dumating ang isang phenomenon na yumanig sa buong section namin—ang pag-usbong ng Slambook ni Jen.

Si Jen ang pabibang secretary ng klase namin. Isang araw, pumasok siyang may dalang makapal na notebook na may hardbound cover na picture ng mga asong nakasuot ng sunglasses. Sa unang pahina, may nakasulat na malaki at makulay na: "Please fill up with all your heart. No KJ allowed! XOXO - Jen."

Para sa mga hindi nakakaalam, ang Slambook ay ang primitive version ng Facebook profile at Google Forms na pinagsama. Dito nakasulat ang basic info mo, paboritong kulay, motto in life (na madalas ay "Time is gold" o "Honesty is the best policy"), at ang pinakamahalaga sa lahat, ang holy grail ng mga katanungan: "Who is your crush?"

At dito nagsimula ang aking kalbaryo.

Part 2: Ang Problema (The Rising Action)

Nang makita ko ang Slambook na umiikot sa klase, isang masamang ideya ang namuo sa isip ko. Paano kung... paano kung mapasagot ko si Clarisse at malaman ko kung sino ang crush niya?

Kung akala mo madaling gawin 'to, dyan ka nagkakamali. Ang pag-navigate ng Slambook sa loob ng classroom nang hindi nahuhuli ng teacher ay isang art form. Para itong pagpupuslit ng kontrabando. Kailangan mong idaan sa ilalim ng desk, ipitin sa loob ng libro sa Araling Panlipunan, o i-slide sa sahig kapag nakatalikod si Ma'am Dimaculangan, ang teacher namin sa History na may radar sa mga estudyanteng hindi nakikinig. Kapag nahuli ang Slambook, kumpiskado 'yan at babasahin pa nang malakas sa harap ng klase. Isipin mo na lang ang kahihiyang aabutin mo kapag binasa nang malakas ang sagot mong "What is love: Love is like a rosary that is full of mystery." Patay na.

Nung uwian, nilapitan ko si Jen. "Jen, pwedeng mahiram yung Slambook mo? May... uh... may isusulat lang ako."

Tinaasan ako ng kilay ni Jen. "Macky? Ikaw? Nagsusulat sa Slambook? Himala. Akala ko ba jologs para sa'yo 'yan?"

"Grabe ka naman. Gusto ko lang i-share yung motto ko sa buhay," palusot ko, kahit ang totoo, ang motto ko lang ngayon ay 'Makuha sana ang sagot ni Clarisse'.

"O sige, pero bukas mo ibalik ha! Ipapapasa ko pa 'yan sa kabilang section," sabi niya sabay abot ng makapal na notebook.

Nang makuha ko ang libro, umuwi ako nang may plano. Sa bahay, habang kumakain ng tuyo at sinangag, maingat kong binuklat ang Slambook. Naghanap ako ng pahinang blangko. Plinano ko ang aking move. Bukas, ipapasa ko ito kay Bogs, na ipapasa kay Kiko, na mag-aabot kay Sarah, na siyang magbibigay kay Clarisse. It was a flawless relay. Isang perfect choreography of high school deception.

Kinaumagahan, maaga akong pumasok. Ang hangin sa classroom ay amoy floorwax at panis na laway mula sa mga natulog doon kahapon. Pagdating ni Clarisse, nakita ko siyang umupo sa pwesto niya, nilabas ang kanyang mahiwagang pencil case, at inayos ang kanyang mga gamit. Mabango na naman siya. Parang may invisible aura ng sampaguita na nakapaligid sa kanya.

Nagsimula ang klase. Pumasok si Ma'am Dimaculangan. "Okay class, get your textbook. We will discuss the Philippine Revolution."

Ito na ang pagkakataon ko. Kinalabit ko si Bogs, yung kaklase kong ang tanging ambag sa lipunan ay ang pagiging epal.

"Bogs," pabulong kong sabi, sabay abot ng Slambook sa ilalim ng upuan. "Ipasa mo kay Kiko. Sabihin mo iparating kay Clarisse."

Tiningnan ni Bogs ang notebook, tapos tumingin sa akin ng may malisya. Ngumisi ang hayop. "Aba, aba, uma-asenso ang torpe nating bida. Titingnan ko nga muna ang mga sagot dito."

"Gago, wag mong basahin! Ipasa mo na, baka makita ni Ma'am!" Pawis na pawis na ako. Ang electric fan sa itaas namin ay umiikot nga, pero parang ini-ihaw lang kami sa buga ng mainit na hangin. Ramdam ko ang pamamasa ng kilikili ko. Kung may award lang ang pagiging kabado, Hall of Famer na siguro ako.

Binuklat ni Bogs ang notebook. "Uy, tingnan mo oh. Sagot ni Richard sa 'What is Love'... Love is blind. Ang corny ng gago!"

"Bogs, mamatay ka sana," bulong ko, hinihila ang laylayan ng polo ko sa sobrang kaba. "Ipasa mo na!"

Sa awa ng Diyos, at matapos ang limang minutong pagbabanta na susuntukin ko siya sa lalamunan mamayang uwian, inabot ni Bogs ang Slambook kay Kiko. Si Kiko naman, dahil tulog habang nagdi-discuss si Ma'am tungkol kay Andres Bonifacio, nagulat nang matusok ng Slambook ang tagiliran niya. Napa-ungol pa siya kaya napatingin si Ma'am Dimaculangan sa direksyon namin.

"Is there a problem at the back, Mr. Francisco?" mataray na tanong ni Ma'am. Ang kanyang kilay ay parang nakaguhit ng pentel pen—matapang at walang inuurungan.

"W-wala po, Ma'am! Nakagat lang po ng langgam," palusot ni Kiko, sabay tago ng Slambook sa ilalim ng bag niya.

Huminto ang pag-ikot ng mundo ko. Pucha. Natigil ang relay. Andoon lang ang Slambook sa bag ni Kiko hanggang sa mag-recess. Nabigo ang unang tangka.

Part 3: Ang Rurok (The Climax)

Pagkatapos ng recess, nag-iba ang sitwasyon. Math class naman. Mas maluwag ang teacher namin ngayon, si Sir Pineda, na madalas ay nagsusulat lang sa blackboard tapos iniiwan kami para mag-solve ng mga equations na hindi ko naman magagamit sa pagbili ng pandesal sa kanto.

Nilapitan ko si Kiko. "Asan na?" "Ito oh," sabay abot niya sa akin. "Bakit ba kating-kati kang ipasa 'to kay Clarisse?" "Wala ka na dun. Ako na nga magpapasa."

Dahil wala na akong tiwala sa mga ungas kong kaklase, nagdesisyon akong gumawa ng isang matapang na hakbang. Tumayo ako, nagkunwaring magtatapon ng balat ng Nova sa basurahan sa harap (na sakto ay malapit sa pwesto ni Clarisse). Habang naglalakad, dinadala ko ang Slambook na nakaipit sa gilid ng pantalon ko, tinatakpan ng sobrang laki kong polo na hand-me-down pa mula sa kuya ko.

Nang malapit na ako kay Clarisse, palihim kong ibinagsak ang Slambook sa armchair niya.

Napatingin siya sa akin. Nagkatinginan kami. Ang mga mata niya... pare, hindi ko maipaliwanag. Parang nangungusap. Pero sa totoo lang, baka nagtataka lang siya kung bakit mukha akong inatake ng hika.

"Ano 'to, Macky?" pabulong niyang tanong. Ang boses niya, parang anghel na kumakanta ng paborito kong kanta ng Parokya ni Edgar.

"Ah... ano... kay Jen 'yan," utal-utal kong sagot, parang tanga na nakatayo sa tabi ng basurahan. "Sabi niya, uh, sagutan mo raw. Ipasa daw sa'yo." Dinamay ko pa si Jen. Pasensya na, Jen, kailangan para sa bayan.

"Ah, okay. Sige," ngumiti siya. Ngumiti siya! Halos matunaw ako doon mismo. Gusto ko sanang mag-stay at panoorin siyang magsulat, pero baka sabihin ni Sir Pineda isa akong creep. Bumalik ako sa upuan ko, ang puso ko nagbi-beatbox nang mas mabilis pa sa ginagawa ng mga kaklase ko sa likod.

Mula sa pwesto ko, tinitigan ko si Clarisse. Nakita ko siyang kumuha ng pen sa pencil case niya. At hindi lang basta pen. Kinuha niya ang pink na G-Tec 0.4. Ibig sabihin, sineseryoso niya ang pagsagot. Hindi yung mumurahing ballpen ang ginamit niya, kundi ang prized possession niya!

Nag-umpisa siyang magsulat. Ang bawat galaw ng kanyang kamay ay sinusundan ng mga mata ko. Ayan, nasa Name na siya. Nickname. Address. Telephone Number. (Sana kabisado ko ang number niya, pero wala naman kaming telepono sa bahay, puro kami pa-load sa tindahan ni Aling Nena).

Dumating siya sa gitnang bahagi ng pahina. Favorites. Nakita ko siyang tumingala sa kisame, nag-iisip. Kinagat niya nang bahagya ang dulo ng takip ng G-Tec niya. Diyos ko po, sana naging takip na lang ako ng G-Tec.

At pagkatapos, nakita ko ang pagbagal ng kanyang pagsulat. Narating na niya ang huling bahagi. Ang pahina ng katotohanan.

"Who is your crush?"

Nakita kong huminto siya. Lumingon siya sa paligid. At para bang tumigil ang oras, dahan-dahang lumingon siya sa likod. Direkta sa direksyon ko. Nagtama ang paningin namin. Mabilis akong nagkunwaring nagbabasa ng Math book na baligtad. Putik, buko na yata ako!

Ibinalik niya ang tingin sa notebook. Nagsulat siya ng isang maikling salita. Isang iglap lang, binalik niya ang takip ng pink na G-Tec at isinara ang Slambook. Tapos na. Ang kapalaran ko ay nakasulat na doon, nakakulong sa pahina 42 ng notebook ng mga asong naka-sunglasses.

Kinalabit niya si Sarah na nasa likod niya, inabot ang notebook, at nag-signal na ipasa pabalik sa akin.

Nagsimula ang return journey. Mula kay Sarah, papunta kay Kiko, at sa huli, pabagsak na inilapag ni Bogs sa desk ko.

"Oh, ayan na ang love letter mo, gago," bulong ni Bogs, tumatawa. "Tingnan na natin kung 'Bogs' ang sinagot niya."

"Wag kang epal, umayos ka," sabi ko, tinatakpan ang notebook ng mga kamay ko na malamig pa sa yelo.

Sakto, nag-bell. "Okay class, dismissed," sabi ni Sir Pineda. Nagsimulang magkagulo ang lahat. Nagliparan ang mga eraser, nagtakbuhan ang mga nagmamadaling umuwi para manood ng Meteor Garden. Ito na ang chance ko. Kinuha ko ang Slambook, siniksik sa bag, at mabilis na naglakad palabas. Hindi ko pwedeng basahin dito. Kailangan ko ng privacy. Kailangan ko ng solemnity.

Part 4: Ang Realisasyon (The Conclusion)

Sumakay ako ng tricycle pauwi. Nagbayad ako ng bente pesos kahit kinse lang ang pamasahe, hindi ko na hinintay ang sukli dahil nanginginig ang mga kamay ko. Sa loob ng maingay at umaalog na tricycle, habang amoy ko ang usok ng tambutso, dahan-dahan kong binuksan ang bag ko. Inilabas ko ang Slambook.

Bumuntong-hininga ako nang malalim. "Panginoon," bulong ko sa hangin, "kahit sa Math na ako bumagsak, wag lang dito."

Binuklat ko sa pahina 42.

Nandoon, sa perpektong sulat-kamay gamit ang pink na G-Tec 0.4 ink, ang mga impormasyon tungkol sa babaeng pinapangarap ko. Name: Clarisse Anne Santos Nickname: Clang-clang (Ang cute ng puta, sa isip ko). Favorite Color: Sky Blue. (Magsusuot na ako ng asul araw-araw). Favorite Food: Baked Macaroni. (Kahit hindi ako marunong magluto, pag-aaralan ko). What is Love: Love is when you don't need a perfect person, you just need someone who perfectly matches your weirdness. (Napaka-deep. Sana weird din ako sa paningin niya).

At sa pinakababa ng pahina. Ang huling tanong. Ang tanong na naging dahilan kung bakit nag-aksaya ako ng pawis, kaba, at pamasahe.

Who is your crush?

Tinitigan ko ang espasyo. Hindi ko agad naintindihan dahil medyo malabo ang sulat, o baka nag-blur lang ang paningin ko sa kaba. Pinunasan ko ang mga mata ko at binasa ang nakasulat. Dalawang salita.

"Secret. :)"

Nabitawan ko ang notebook. Napasandal ako sa bakal ng tricycle. Secret? Tanginang secret 'yan! Nagpakahirap ako, muntik na akong mahuli ni Ma'am Dimaculangan, tiniis ko ang pang-aasar ni Bogs, para sa "Secret"?! Para akong pinangakuan ng candy tapos binigyan ng balat. Ang sakit pare. Gumuho ang mundo ko doon sa tricycle habang dumadaan kami sa kalsadang baku-bako.

Pero teka.

Dinampot ko ulit ang notebook. Tiningnan ko nang mabuti. May nakasulat pa pala sa ibaba, napakaliit, halos hindi makita kung hindi mo itatapat sa ilaw. Nakasulat din sa pink na G-Tec, pero mas madiin.

"P.S. Secret... pero initials niya is M. At lagi siyang nakatingin sa G-Tec ko mula sa likuran. Halata ka masyado, Macky. :P"

Huminto ang paghinga ko. Tiningnan ko ulit. Binasa ko ng tatlong beses para siguraduhin na hindi ako nag-ha-hallucinate. Totoo ba 'to? Initials niya is M. Nakatingin sa G-Tec. Macky.

AKO YON! AKO ANG CRUSH NI CLARISSE!

Gusto kong sumigaw sa loob ng tricycle. Gusto kong yakapin si Manong Driver. Gusto kong bilhin lahat ng G-Tec sa National Bookstore at i-donate sa buong Section 3! Ang mga oras na akala ko ninja ako na walang nakakapansin, alam niya pala! Ang mga sulyap ko mula sa likuran, ramdam niya pala! Hindi man lang niya pinahalata. Napaka-astig na babae.

Napangiti ako nang wagas. Yung ngiti na abot hanggang tainga, yung tipong magmumukha kang tanga sa paningin ng ibang tao pero wala kang pakialam dahil nakuha mo ang jackpot sa lottery ng buhay high school.

Pagkaraan ng maraming taon, madalas kong maalala ang araw na iyon. Wala na sa akin ang Slambook na iyon; naibalik ko kay Jen at tuluyan nang nawala sa paglipas ng panahon. Siguro natapon na, o naibenta sa junk shop kasama ng mga lumang dyaryo at bote. Si Clarisse? Lumipat siya ng school bago mag-senior year, at nawalan na kami ng komunikasyon. Hindi rin naging kami. Ganyan naman minsan ang pag-ibig noong high school—umaalab nang saglit tapos nawawala, parang tinta ng panda ballpen na nauubusan kapag kailangang-kailangan mo.

Pero ang pakiramdam? Ang kilig? Ang kakaibang kaba habang naghihintay na maibalik ang isang simpleng notebook? Yun ang hindi nawawala.

Sa totoo lang, kapag naiisip ko ngayon ang mga kabataan na nagliligawan sa pamamagitan ng pag-like sa Instagram stories o pag-send ng memes sa Messenger, nakakaramdam ako ng konting awa. Mabilis, madali, pero parang may kulang. Wala na yung thrill ng pagpapasa-pasa ng patagong mensahe habang nakatalikod ang teacher. Wala na yung takot na mabasa ng epal mong kaklase ang sikreto mo. At wala na yung pisikal na ebidensya ng pag-ibig na nakasulat mismo ng kamay niya—yung pressure ng pen sa papel, yung amoy ng pahina, yung effort na pumili ng tamang kulay ng tinta.

Ang teknolohiya, kaya nitong pabilisin ang lahat. Pero minsan, sa kabagalan ng mga bagay nakikita ang halaga nito. Sa bawat pag-ikot ng Slambook, sa bawat minutong pag-aantay, sa bawat pawis na tumulo dahil sa kaba, doon mo nararamdaman na totoo kang buhay.

Hanggang ngayon, kapag dumadaan ako sa bilihan ng school supplies at nakakakita ako ng Pilot G-Tec-C4, napapangiti na lang ako. Hindi dahil sa presyo nito na lalong nagmahal, kundi dahil minsan sa buhay ko, isang maliit na pink na ballpen ang nagparamdam sa akin na ako ang pinakaswerteng tao sa buong Section 3.

At kung itatanong mo sa akin ngayon, "What is love?"

Ang isasagot ko: Ang pag-ibig ay parang Slambook. Nakakakaba, minsan nakakatawa, maraming epal sa paligid na makikialam... pero sa huli, kapag nabasa mo ang sagot na hinihintay mo, lahat ng hirap at kaba, sulit na sulit.

Kahit na gaano pa kanipis ang tinta.